Tuesday, May 25, 2010

Red Cross: ေ၀ဒနာ မ်ားေနပါေစ ေစတနာ မရွားေစနဲ႔

Red Cross: ေ၀ဒနာ မ်ားေနပါေစ ေစတနာ မရွားေစနဲ႔

ၾကက္ေျခနီဆိုတာ ေျပာဘို႔ေတာင္ မလိုေအာင္ မြန္ျမတ္-လိုအပ္တဲ့ လုပ္ငန္းပါ။ မီးသတ္ဆိုတာလည္း မီးသတ္ရတာအျပင္ ျမိဳ႕ျပ (အက္ဆီးဒင့္) တခုခုျဖစ္ရင္ အသက္ကုိ ပဓာနမထားဘဲ အကူအညီေပးရတဲ့ ကုသိုလ္အလုပ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ၾကက္ေျခနီ၊ မီးသတ္အဖြဲ႔ေတြဟာ တိုင္းျပည္တိုင္းမွာ ရွိတယ္။ ေရၾကီး၊ မီးေလာင္၊ မုန္တိုင္းေမႊ၊ ေျမျပိဳ၊ ေလယာဥ္ပ်က္၊ ငလ်င္လႈပ္၊ ရထားေမွာက္၊ ဒုကၡေရာက္တာမွန္သမွ် တီဗြီက ျမင္ေနေနရတာမို႔ “သာဓု” ပါဗ်ိဳ႕။

ေတြ႔ဖူးသမွ် ေဘးအႏၲရာယ္က်၊ ဒုကၡေရာက္ရတာေတြမွာသာ Red Cross, Rescue Team ေတြက ကူညီၾကရတယ္။ တျခားေနရာ၊ တျခားအလုပ္ ဒီလူေတြ ၀င္႐ႈတ္တာ မေတြ႔ဖူးေသးဘူး။ တျခား (ကင့္ပိန္း) ေတြမွာပါတာကိုလည္း တီဗြီေရာ၊ ႐ုပ္ရွင္မွာပါ မၾကည့္ဖူးေသးဘူး။ သူတို႔ကို တတ္ကၽြမ္းေအာင္လည္း သင္ေပးထားသလို အသံုးအေဆာင္မွန္သမွ်ကိုလည္း ေခတ္နဲ႔အညီ၊ နည္းပညာနဲ႔အမီ တပ္ဆင္ေပးထားၾကတယ္။ ၾကက္ေျခနီအလုပ္၊ မီးသတ္အလုပ္နဲ႔ မဆိုင္တာေတြကိုေတာ့ သင္ေပးတာ၊ ဆင္ေပးတာ မေတြ႔ဖူးဘူး။ ဗဟုသုတ နည္းေသးလို႔ မသိတာလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

အျမဲ ယူနီေဖါင္း ၀တ္ရတာ စစ္သား၊ ရဲသား၊ စက္႐ံုလုပ္သား စသူမ်ားမွာ ထံုးစံပါ။ ပရဟိတ စိတ္ဓါတ္ဟာ လူ႔စိတ္ဓါတ္ ျဖစ္လို႔ အဖြဲ႔၀င္ျဖစ္စရာ၊ ယူနီေဖါင္းမပါလည္း ေစတနာဟာ ေစတနာပါပဲ။ ျမိဳ႕နယ္တခုမွာ တာ၀န္က်တုန္းက ေတြ႔ရတာတခု။ ယူနီေဖါင္းေတြေတာ့ ရွိပါရဲ႕၊ အရစ္ေတြေရာ၊ အပြင့္ေတြပါ။ မီးသတ္ကားကေတာ့ အင္ဂ်င္ကမေကာင္း၊ တာယာကေဟာင္း၊ ေရာင္းလည္း မျဖစ္။ မီးသင့္ရင္ သူတို႔အရင္ ပုဆိုး ခါးေတာင္းက်ိဳက္ေတြက ကိုယ့္ေရပုံးကိုယ္ ဆြဲလာၾကရတယ္။

ၾကက္ေျခနီဆိုတာ လူငယ္ဘ၀က စၾကတာမ်ားတယ္။ လူငယ္ဘ၀မွာ ေစတနာမွန္သူ၊ ကို္ယ့္အလုပ္ကိုယ္ ကၽြမ္းက်င္သူ၊ မလုပ္သင့္တာ မလုပ္သူေတြဟာ ၾကီးလာရင္လည္း ဒီအတိုင္း ျဖစ္လာတတ္တယ္။ ေသးေသးမို႔ အေရးမၾကီးပါဘူး။ ငယ္ေသးေတာ့ ဘာအေရးလဲဆိုတာ မမွန္ဘူး။ “မဆိုင္တာ၊ မလိုတာ၊ သြားလုပ္သူဟာ ဆိုင္တာ၊ လိုတာက် မလုပ္မိေတာ့တာ” ျဖစ္ေလ့ ရွိတယ္။

ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံကို ခ်ီးက်ဴးဘို႔ ေကာင္းတာေတြထဲမွာ ကမၻာစစ္ၾကီးေတြတိုင္း ၾကားေနခဲ့ႏိုင္တာ၊ အေကာင္းဆံုး ဘဏ္ေတြ ရွိတာ၊ အေကာင္းဆံုး နာရီနဲ႔ ေမာင္းခ်ဓားကအစ precision instruments ပစၥည္းေတြ ထုတ္လုပ္တာအျပင္ သူ႔ႏိုင္ငံသား Henry Dunant က မ်ိဳးေစ့ခ်တဲ့ “ၾကက္ေျခနီ”လည္း ပါတယ္။

(ဟင္နရီ-ဒူးနန္႔) ဟာ စီးပြါးေရးသမားပါ။ သြားရင္းလာရင္း လူေလးေသာင္း ေသေၾကခဲ့ရတဲ့ Austro-Sardinian စစ္ပြဲကို မ်က္၀ါးထင္ထင္ ေတြ႔ျမင္ရာကေန ၾကက္ေျခနီဇာတ္လမ္း စခဲ့တာပါ။ တတိယ နပိုလီယန္ ေခတ္ေပါ့။ အေသာကဘုရင္ရဲ႕ ကာလိဂၤစစ္ပြဲၾကီးအျပီး ဗုဒၶဘာသာ ထြန္းကား-စည္ပင္ေစႏိုင္ခဲ့သလိုမ်ိဳး၊ စစ္ပြဲကေန ေကာင္းတဲ့ သခၤန္းစာ ယူႏိုင္ခဲ့တဲ့ ေနာက္ဥပမာတခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဆိုးထဲက အေကာင္းရွာတတ္တာ ပညာရွိပါပဲ။

Henry ကေန A Memory of Solferino စာအုပ္ကို ၁၈၆၂ မွာ ေရးထုတ္ခဲ့တယ္။ ေနာက္ႏွစ္မွာ Committee of the Five ဖြဲ႔ခဲ့တယ္။ ငါးဦးေကာ္မတီရဲ႕ စိတ္၀င္စားဘို႔ ေကာင္းလွတဲ့ အခ်က္ကေတာ့ သူက စီးပြါးေရးသမား၊ က်န္းမာေရး ပညာရွင္ႏွစ္ဦး၊ ဥပေဒပညာရွင္တဦးနဲ႔ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္တဦးတို႔ ပါခဲ့ၾကတာျဖစ္တယ္။ (ပေရာ္ဖက္ရွင္နယ္) ျခားနားၾကေပမယ့္ ေစတနာ အားေကာင္းၾကရာမွာ သြားတူေနၾကတယ္။ “အတူတြဲလုပ္ၾကလွ်င္ ေအာင္ျမင္သည္။” ဆိုတာကို ျပတာပါဘဲ။ “ၾကီးက်ယ္တဲ့ အရာကို ငါတို႔ခ်ည္းသာ လုပ္လို႔ မရပါလား” လို႔လည္း သင္ခန္းစာေပးလိုက္တယ္။

(ဒူးနန္႔) ရဲ႕ေမြးေန႔ျဖစ္တဲ့ ေမလ ၈ ရက္ကို ႏွစ္စဥ္ World Red Cross and Red Crescent Day ကမၻာ့ၾကက္ေျခနီေန႔လို႔ သတ္မွတ္ထားတယ္။ ဒီႏွစ္မွာ အထူးျပဳဘို႔ ေဆာင္ပုဒ္ကေတာ့ “ျမိဳ႔ၾကီး-ျပၾကီးေတြ မ်ားလြန္းလာလို႔ ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ အခက္အခဲေတြနဲ႔ အခြင့္အလမ္းေတြ” ဆိုတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ၾကက္ေျခနီ အမွတ္အသားကို ၁၈၆၄ ပထမအၾကိမ္ (ဂ်နီဗာ-ကြန္ဗင္းရွင္း) ျပီးတဲ့ေနာက္ ဆြစ္ဇလန္ႏိုင္ငံ အလံအေရာင္ကို ေျပာင္းျပန္ျပဳထားတဲ့ “အျဖဴခံေပၚ အနီေရာင္ ၾကက္ေျခ” ကို သတ္မွတ္ခဲ့ၾကတယ္။ ေနာက္မွာ ၾကက္ေျခနီလိုပဲ လျခမ္းနီ Red Crescent အမွတ္အသားကို စသံုးခဲ့ၾကတာကေတာ့ (ေအာ္တိုမန္-အင္ပါယာ) နဲ႔ ႐ုရွားစစ္ (၁၈၇၇-၁၈၇၈) က ျဖစ္တယ္။ အခု အဲလိုႏိုင္ငံေပါင္း ၃၃ ခုရွိေနျပီ။ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္မွာ Red Crystal ကိုပါ တခ်ိဳ႕တိုင္းျပည္ေတြမွာ သံုးႏိုင္လာၾကတယ္။ Red Star of David ဆိုတဲ့ အစၥေရးတို႔ လုပ္ခ်င္တာကေတာ့ တရား၀င္ မျဖစ္ေသးပါဘူး။

Emblems ေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိပါေစ၊ ႏိုင္ငံေတြ ကြဲျပားပါေစ၊ ေျပာင္းလို႔မရ၊ ေျပာင္းဘို႔မသင့္တဲ့ “ၾကက္ေျခနီရဲ႕အႏွစ္” ကေတာ့ Mercy and Absolute Nuetrality “သနားညွာတာစိတ္ နဲ႔ အၾကြင္းမဲ့-ဘက္မလိုက္မႈ” ျဖစ္ပါတယ္။

“ဘက္မလိုက္” ဆိုတာ Non-Aligned ကို ေျပာတာ မဟုတ္ဘူး။ Non-Aligned Movement (NAM) ဆိုတဲ့ ဘက္မလိုက္ လႈပ္ရွားမႈဆိုတာ စစ္ေအးေခတ္မွာ ဘယ္ဘက္မွ မလိုက္ခဲ့တဲ့ အုပ္စုျဖစ္ျပီး၊ စစ္ေအးေခတ္ ေနာက္မွာေတာ့ အစိုးရေတြနဲ႔ခ်ည္း ဖြဲ႔ထားတဲ့အဖြဲ႔ ျဖစ္လို႔ United Nations ကုလသမဂၢလိုပဲ ေရမ်ား-ေရႏိုင္၊ မီးမ်ား-မီးႏိုင္။ အစိုးရေတြ မၾကိဳက္တာ မွန္သမွ် ဘာမွမလုပ္ၾကဘူး။

ၾကက္ေျခနီရဲ႕ Nuetrality ဆိုတာ စစ္ျဖစ္ေနတဲ့ အုပ္စုႏွစ္ခုရွိရင္ ဟိုႏိုင္ငံ၊ ဒီႏိုင္ငံ၊ ဘက္မလိုက္ရဘူး။ အစိုးရျဖစ္ျဖစ္၊ သူပုန္ျဖစ္ျဖစ္ ဘက္မလိုက္ရဘူး။ မတည့္တဲ့၊ အယူအဆကြဲတဲ့၊ ဘက္ႏွစ္ဘက္မွာလည္း အစိုးရအၾကိဳက္၊ အတိုက္အခံ အၾကိဳက္ ဘယ္ဘက္ကိုမွ မလိုက္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

Absolute အၾကြင္းမဲ့သေဘာကို ပိုလို႔ေတာင္ သိဘို႔-လိုက္နာဘို႔ လိုပါတယ္။ ဘာသာေရး၊ လူမ်ိဳးေရး၊ ႏိုင္ငံေရး၊ ခြဲျခားမႈ လံုး၀ကင္းရတယ္။ ဒုကၥေရာက္ေနတာ၊ က်ိဳးပဲ့ေနတာ၊ ေသလုေျမာပါး ျဖစ္ေနတာေတြကိုသာ ေစတနာစိတ္ ထားပါေလ။ “ေစတနာနဲ႔ စာနာစိတ္ဟာ အမိန္႔လာမွ ထြက္ရတာ မဟုတ္ပါ။”

Dr. တင့္ေဆြ
(၂၄-၅-၂၀၁၀)

A

B

C

The Kitchen မီးဖိုေခ်ာင္